{"product_id":"filokalia-tom-1","title":"Filokalia, TOM 1","description":"\u003cp\u003e\u003cem\u003eFilokalię\u003c\/em\u003e otwiera tekst przypisywany \u003cstrong\u003eśw. Antoniemu Wielkiemu\u003c\/strong\u003e (ok. 251–ok. 356), Ojcowi wszystkich mnichów. Wybór tego właśnie autora miał zapewne charakter symboliczny – ten, który zapoczątkował życie monastyczne rozpoczyna również i całą antologię. Dziś wiemy, że ów pierwszy tekst na pewno nie został napisany przez św. Antoniego (dysponujemy obszernym korpusem pism z nim związanych, wydanych przez nasze wydawnictwo w \u003ca href=\"https:\/\/tyniec.com.pl\/zrodla-monastyczne\/497-zywot-pisma-ascetyczne-9788373542600.html\"\u003e35 tomie Źródeł Monastycznych\u003c\/a\u003e), ale jest autorstwa nieznanego nam bliżej niechrześcijańskiego filozofa z kręgów stoickich, żyjącego zapewne w III w. po Chrystusie (co ciekawe zachował się pochodzący z XII w. rękopis tego dzieła, znajduje się obecnie na Górze Athos). Autor przypomina czytelnikowi i nakazuje mu rozważyć, że człowiek jest bytem rozumnym i rozumnie ma żyć. Tym, co odciąga od dobrego życia są wady, uleganie pożądaniom i iluzji posiadania. Powinno dążyć się do cnoty poprzez ćwiczenie się w niej i powściągliwe życie. Uleganie złu prowadzi do nieszczęścia i nie spełni nadziei, które człowiek pokłada w folgowaniu swoim zachciankom i życiu w nierozumny sposób. W naszym wydawnictwie zostały opublikowane pisma św. Antoniego i o św. Antonim w \u003ca href=\"https:\/\/tyniec.com.pl\/zrodla-monastyczne\/497-zywot-pisma-ascetyczne-9788373542600.html\"\u003e35 tomie Źródeł Monastycznych\u003c\/a\u003e.\u003c\/p\u003e\r\n\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eŚw. Izajasz Anachoreta\u003c\/strong\u003e (V w.) to autor, który swoje życie związał z południowym rejonem Gazy, choć sam zapewne pochodził z Egiptu. \u003cem\u003eFilokalia\u003c\/em\u003e zawiera krótki fragment z jego dzieła znanego jako \u003cem\u003eAscetikon\u003c\/em\u003e. Tekst był niezwykle popularny, o czym świadczą liczne przekłady na języki wschodnie. Cieszył się również zainteresowaniem na łacińskim Zachodzie, a jego tekst był jednym z elementów formacji nowicjuszy jezuickich w epoce nowożytnej. W \u003cem\u003eFilokalii\u003c\/em\u003e wybór z dzieła św. Izajasza nosi tytuł \u003cem\u003eO straży umysłu\u003c\/em\u003e i w dużej mierze temu zagadnieniu jest poświęcony. Autor skupia się na omówieniu problemu jak strzec umysłu, jak walczyć ze złymi myślami, ćwiczyć się w milczącej modlitwie i dążyć do jedności trzech części duszy.\u003c\/p\u003e\r\n\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eEwagriusz z Pontu\u003c\/strong\u003e (ok. 345–399) jest obok św. Maksyma Wyznawcy i św. Grzegorza Palamasa, najważniejszym autorem w całej \u003cem\u003eFilokalii\u003c\/em\u003e. Nietrudno można zobaczyć, że, świadomie bądź nie, odwołują się do jego pism niemal wszyscy autorzy, których pisma zaliczono do naszej antologii. Pod jego imieniem wydano następujące pisma: \u003cem\u003eMnicha Ewagriusza szkic monastyczny o tym, jak należy praktykować ascezę i pozostawać w wyciszeniu\u003c\/em\u003e,\u003cem\u003eŚwiętego Ewagriusza rozdziały o rozróżnianiu namiętności i myśli\u003c\/em\u003e oraz \u003cem\u003eZ rozdziałów neptyckich\u003c\/em\u003e. Oprócz tego znajdziemy, pod imieniem św. Nila z Ankyry, traktat \u003cem\u003eO modlitwie\u003c\/em\u003e, który dziś jednogłośnie przypisuje się Ewagriuszowi. Filozof pustyni, jak go nazywano, podejmuje się charakterystyki ośmiu rodzajów złych myśli, radzi na temat podstawowych ascetycznych praktyk, które mają dopomóc w dążeniu do wyciszenia umysłu i odnalezienia równowagi pozwalającej na podjęcie gorliwej modlitwy. Samo dzieło \u003cem\u003eO modlitwie\u003c\/em\u003e należy do grupy najważniejszych chrześcijańskich pism, które napisano na ten temat. W naszym wydawnictwie zostały opublikowane inne \u003ca href=\"https:\/\/tyniec.com.pl\/83_ewagriusz-z-pontu\"\u003episma Ewagriusza w 18 i 36 tomie Źródeł Monastycznych\u003c\/a\u003e.\u003c\/p\u003e\r\n\u003cp\u003eW dużej mierze refleksję Ewagriusza podejmuje \u003cstrong\u003eśw. Jan Kasjan\u003c\/strong\u003e (ok. 365–ok. 430), jedyny łacinnik, którego pisma znalazły się w \u003cem\u003eFilokalii\u003c\/em\u003e i zarazem pierwszy autor, który pisał na temat modlitwy monologicznej (choć akurat fragment o tym traktujący w \u003cem\u003eFilokalii\u003c\/em\u003e się nie znalazł). W traktacie \u003cem\u003eŚwiętego Kasjana Rzymianina traktat do biskupa Kastora o ośmiu złych myślach\u003c\/em\u003e autor kontynuuje i rozwija wcześniejsze refleksje Ewagriusza na temat złych myśli. Z kolei w \u003cem\u003ePełna wielkiego pożytku rozprawa o świętych ojcach ze Sketis oraz o rozróżnianiu\u003c\/em\u003e Kasjan zajmuje się ważnym w całej \u003cem\u003eFilokalii\u003c\/em\u003e tematem rozróżniania myśli i pragnień – które są złe, a które dobre oraz w jaki sposób je rozróżnić. W naszym wydawnictwie zostały opublikowane inne \u003ca href=\"https:\/\/tyniec.com.pl\/98_swiety-jan-kasjan\"\u003episma św. Jana Kasjana w 28, 70, 80 i 100 tomie Źródeł Monastycznych\u003c\/a\u003e.\u003c\/p\u003e\r\n\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eŚw. Marek Asceta\u003c\/strong\u003e (IV\/V w.?) to autor o którym niewiele jesteśmy w stanie powiedzieć. Tak zresztą jest z wieloma autorami, których dzieła tworzą \u003cem\u003eFilokalię\u003c\/em\u003e. \u003cem\u003eO prawie duchowym\u003c\/em\u003e, \u003cem\u003eO tych, którzy uważają, że zyskują usprawiedliwienie za sprawą czynów\u003c\/em\u003e oraz \u003cem\u003eList do mnicha Mikołaja\u003c\/em\u003e stanowią oryginalną trylogię. Święty Marek polemizował z messalianami, którzy mieli ponad sakramenty i wspólnotę Kościoła stawiać „modlitwę czystą”. Nasz autor podkreślał konieczność ascetycznego wysiłku i niezbędność łaski Bożej, na przekór tym, którzy szukali usprawiedliwienia we własnych uczynkach, a nie w przebaczającej miłości Boga. Święty Marek podkreślał konieczność nieustannej pamięci o Bogu, skruchy i nieustannej modlitwy. Wyjątkowym dziełem jest \u003cem\u003eList do mnicha Mikołaja\u003c\/em\u003e napisany już pod koniec życia.\u003c\/p\u003e\r\n\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eŚw. Hezychiusz z Synaju\u003c\/strong\u003e (VIII\/IX w.) był związany z istniejącym do dziś na Synaju Klasztorem św. Katarzyny (choć św. Nikodem i św. Makary wiązali go z działającym w V w. w Jerozolimie innym Hezychiuszem). \u003cem\u003ePrezbitera Hezychiusza do Teodula pożyteczny dla duszy i zbawczy traktat o trzeźwości i cnocie\u003c\/em\u003e jak wykazuje analiza katalogów greckich rękopisów, był niezwykle popularny – zarówno w średniowieczu jak i w epoce nowożytnej (dwa średniowieczne rękopisy dzieła znajdują się w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej). Jednym z najważniejszych pojęć, które św. Hezychiusz omawia jest trzeźwość (\u003cem\u003enepsis\u003c\/em\u003e) – warunek prawdziwej modlitwy i chrześcijańskiego życia. Środkiem, który pomaga przezwyciężyć wszelką słabość i pokonać każdy grzech, jest częste przyzywanie Imienia Jezus. Święty Hezychiusz ze swoim humorem i dystansem należy niewątpliwie do najbardziej pogodnych autorów w całej \u003cem\u003eFilokalii\u003c\/em\u003e.\u003c\/p\u003e\r\n\u003cp\u003eJednym z najlepszych retorów w \u003cem\u003eFilokalii \u003c\/em\u003ejest współczesny św. Janowi Kasjanowi \u003cstrong\u003eśw. Nil z Ankyry \u003c\/strong\u003e(zm. ok. 430). Jak była mowa wyżej przypisywany w \u003cem\u003eFilokalii\u003c\/em\u003e św. Nilowi traktat \u003cem\u003eO modlitwie \u003c\/em\u003ejest w istocie tekstem autorstwa Ewagriusza z Pontu. Z licznych pism naszego autora (mamy bogatą korespondencję i inne dzieła) święci Makary i Nikodem wybrali \u003cem\u003eTraktat ascetyczny\u003c\/em\u003e. Dzieło to jest skierowane do cenobitów, mnichów żyjących we wspólnocie, wraz z zachętą przylgnięcia do prawdziwej filozofii, której nauczycielem jest Jezus Chrystus. W naszym wydawnictwie zostały opublikowane inne \u003ca href=\"https:\/\/tyniec.com.pl\/zrodla-monastyczne\/321-pisma-ascetyczne-nil-z-ancyry-9788373542334.html\"\u003episma św. Nila w 46 tomie Źródeł Monastycznych\u003c\/a\u003e.\u003c\/p\u003e\r\n\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eŚw. Diadoch z Fotyki\u003c\/strong\u003e (ok. 400–ok. 486), biskup z Epiru jest autorem najstarszego tekstu, który zachęca wprost do modlitwy Imieniem Jezus. Święty Diadoch zachęca do dążenia do stanu beznamiętności (\u003cem\u003eapatheia\u003c\/em\u003e) poprzez nieustanne przyzywanie Imienia Jezus.Jest zatem w tradycji filokalicznej autorem wyjątkowym. Odwołują się do niego następcy: św. Jan Klimak, św. Maksym Wyznawca, św. Symeon Nowy Teolog, św. Grzegorz Palamas. Święty Diadoch podejmuje, podobnie jak św. Marek Asceta, polemikę z messalianami, rozróżnia również pomiędzy modlitwą ustną a noetyczną (tj. uprawianą umysłem). W naszym wydawnictwie zostały opublikowane inne \u003ca href=\"https:\/\/tyniec.com.pl\/zrodla-monastyczne\/1777-pisma-ascetyczne-9788382050530.html\"\u003episma św. Diadocha w 99 tomie Źródeł Monastycznych\u003c\/a\u003e.\u003c\/p\u003e\r\n\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eŚw. Jan z Karpatos \u003c\/strong\u003e(VII w.) o którym niewiele możemy powiedzieć. Być może był biskupem na wyspie Karpathos, wcześniej zapewne prowadził życie mnisze. \u003cem\u003eFilokalia\u003c\/em\u003e zawiera dwa jego traktaty. Pierwszy, \u003cem\u003eSto rozdziałów pocieszenia dla mnichów w Indiach\u003c\/em\u003e (przy czym przez „Indie” należy tu rozumieć Etiopię) to zachęta do oddzielenia się od świata wraz z zapewnieniem, że grzeszący może poprzez pokutę i skruchę powrócić do jedności z Bogiem. Święty Jan podkreśla rolę walki ze złymi myślami, ale swe rozważania kończy przypomnieniem, że \u003cem\u003eBóg jest miłością\u003c\/em\u003e. W drugim traktacie \u003cem\u003eAscetyczne i wielce budujące słowo dla mnichów z Indii, którzy się do niego zwrócili, uzupełniające liczbę stu rozdziałów\u003c\/em\u003e autor uzupełnia wcześniejsze rozważania, podkreślając rolę cierpień, przez które mnich musi przejść, aby jego serce zostało przez Chrystusa oczyszczone.\u003c\/p\u003e\r\n\u003cp\u003eOstatnim autorem 1 tomu jest \u003cstrong\u003eśw. Teodor z Edessy \u003c\/strong\u003e(IX w.) przy czym pierwszy tekst mu przypisany w \u003cem\u003eFilokaliii, Sto rozdziałów\u003c\/em\u003e, raczej nie jest jego autorstwa, a drugi tekst, \u003cem\u003eTehoretikon, \u003c\/em\u003epowstał w XVII w., co czyni go najmłodszym w całej antologii. W \u003cem\u003eStu rozdziałach \u003c\/em\u003eautor podejmuje wiele wątków z nauk Ewagriusza z Pontu, podkreśla wagę zachowywania przykazań, wytrwałej skruchy za swoje grzechy i modlitwy. W drugim tekście autor porusza temat walki, która prowadzona wytrwale, owocuje darem przebóstwienia.\u003c\/p\u003e\r\n\u003cp\u003e\u003c\/p\u003e","brand":"Tyniec","offers":[{"title":"Default Title","offer_id":53438474125655,"sku":"TYN-025","price":150.0,"currency_code":"PLN","in_stock":false}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/1012\/6963\/5415\/files\/19548-21645.jpg?v=1777509435","url":"https:\/\/checkout.3dom.pro\/products\/filokalia-tom-1","provider":"3dom","version":"1.0","type":"link"}